Zoeken in sites van Expertisenetwerk Bodem en Ondergrond

Protocollen en innovatie

Protocollen en innovatie: het nut van protocollen

Sommigen denken dat protocollen een obstakel zijn voor nieuwe technieken. Wij durven de stelling aan dat het tegendeel waar is. Het opnemen van nieuwe technieken in normen, protocollen en richtlijnen geeft velen juist het vertrouwen dat de techniek werkt. SIKB is er daarom van overtuigd dat nieuwe technieken alleen op grote schaal ingang zullen vinden als deze in protocollen zijn opgenomen. Op die manier wordt de materie behapbaar voor opdrachtgevers, vergunningverleners en toezichthouders. SIKB wil dus ruimte in haar documenten geven voor het toepassen van andere technieken dan de klassieke. Het bewijs moet dan wel zijn geleverd dat die technieken goed werken.
Sommigen beweren dat protocollen het werk minder interessant maken. SIKB denkt hier anders over. Het juist uitvoeren van normen en protocollen vergt veel vakmanschap. De normen en protocollen zijn te vergelijken met het hoofdstuk Materialen en methoden in wetenschappelijke publicaties. Je moet er toch niet aan denken dat iedere veldwerker op eigen wijze aan de gang zou gaan? De resultaten zouden niet meer vergelijkbaar zijn.

Standaard of maatwerk?

SIKB maakt graag onderscheid in standaardwerk (waar het kan) en maatwerk (waar het moet). Bij standaardmatige acties - en het toezien op het juiste gebruik daarvan - vindt SIKB normen en protocollen belangrijk. Bij het opzetten en interpreteren van onderzoek en bij het ontwerpen en bijstellen van saneringen is vaak meer maatwerk nodig.

Protocollen voor wie?

Protocollen zijn niet alleen handig voor uitvoerders, maar ook voor opdrachtgevers en toezichthouders. Protocollen leveren daarmee een bijdrage aan het vermaatschappelijken van technieken die eerst alleen het terrein van specialisten waren.
Bij het opstellen van voorschriften streeft SIKB naar duidelijkheid over wat moet en wat mag. Het staat de handhaver vrij zich hierop te baseren. SIKB is zich ervan bewust dat elke regel het gevaar loopt in ondeskundige handen te rechtlijnig, te veel “naar de letter” te worden toegepast. Dat is ook gevoed, onder meer door de vuurwerkramp in Enschede. Via opleidingen, communicatie en visitatie probeert SIKB de deskundigheid van handhavers en toezichthouders te bevorderen.
SIKB heeft gemerkt dat het steeds lastiger wordt om - zowel bij overheden als bij bedrijven - ervaren mensen aan te stellen. Er is druk om sneller te werken. Protocollen en andere afspraken kunnen helpen om aan dit probleem het hoofd te bieden en steeds de goede keuzen te maken.

Bodem is heterogeen

Voor sommige in-situ saneringstechnieken is uitgebreide kennis over de bodemopbouw en het voorkomen van verontreiniging nodig. Bij de keuze voor een in-situ sanering hoort dan impliciet de keuze van een gedegen onderzoek. De heterogeniteit van de bodem (dat wil zeggen de variatie op korte afstand) wordt vaak onderschat. Met boren en analyseren ontstaat bij heterogene bodems lang niet altijd een compleet beeld. Dat leidt nogal eens tot onaangename verrassingen bij de sanering. Met andere onderzoekstechnieken – al dan niet in combinatie met klassieke methoden toegepast - wordt het beeld vaak beter. SIKB vindt wel dat specialisten hun onzekerheden aan anderen moeten willen voorleggen.
We zijn technisch gezien nog niet zover dat we een gegarandeerd juist onderzoek of een gegarandeerd schone locatie kunnen garanderen. Het is ook de vraag of we dat punt ooit zullen bereiken. Daarom nemen we genoegen met een oplossing die daar zo dicht mogelijk bijkomt. Dat kan met afspraken over proces, vakbekwaamheid en product.