Nieuwsbrief Tussen bodem en ondergrond, 10e jaargang, nr. 2 – 28 januari 2026
Deze nieuwsbrief is powered by Expertise Netwerk Bodem en Ondergrond

Webversie? Klik dan hier
Tussen bodem en ondergrond

Uit het netwerk

Start Kennis- en Innovatieprogramma PFAS bodem

Het Kennis- en Innovatieprogramma PFAS bodem is op 1 januari 2026 van start gegaan. Het programma richt zich op netwerkmanagement, het verzamelen en delen van kennis en het stimuleren van innovatie. Het programma loopt vijf jaar. We gaan in gesprek met het programmateam dat bestaat uit programmamanager Dik Welkers en senior adviseurs bodem en ondergrond Arjan uit de Bosch en Jan Frank Mars. Ze vertellen over de contouren van het programma en hun persoonlijke affiniteit met PFAS. Lees verder.


Dik Welkers, Jan Frank Mars en Arjan uit de Bosch - eigen foto

Op de voorgrond

‘Schat, het zand is op. Zet het op het boodschappenlijstje’

Binnenlands Bestuur

Voorlopig hebben we nog veel beton nodig. Maar bedrijven die hiervoor zand en grind winnen, klagen dat ze moeilijk vergunningen krijgen. Toon van Mierlo kijkt uit het raam van het buitendijks gelegen kantoor van zandwinningsbedrijf Dekker Groep. Voor hem strekt zich de Waal uit, de transportader van Duitsland tot Rotterdam. In de verte rijden auto’s over de Prins Willem-Alexanderbrug. Niet ver van het raam hangt een torenvalk biddend in de lucht. Lees verder.


Foto: Pixabay

Actueel

Verplichte PFAS-monitoring drinkwater voor hele EU van kracht

WaterForum

Op 12 januari 2026 is de verplichte monitoring van PFAS in werking getreden voor alle Europese drinkwaterbedrijven. De bedrijven moeten op uniforme wijze melding maken van de overschrijdingen van de grenswaarde, van incidenten en van afwijkingen. Lidstaten zijn verplicht om de PFAS-concentraties te reduceren. Lees verder.


Foto: RIVM

Wereldwijde analyse: delta's zakken vaak sneller dan de zee stijgt

Deltares

Rivierdelta’s behoren wereldwijd tot de meest dichtbevolkte en economisch vitale gebieden, maar kampen met toenemende risico’s door relatieve zeespiegelstijging. Nieuwe hoge resolutie satellietanalyses (InSAR met Sentinel 1, 2014–2023) laten zien dat bodemdaling in 40 delta’s op vijf continenten wijdverspreid is en in veel gevallen sneller gaat dan de zeespiegelstijging. Lees verder.


Foto: Pixabay

Geothermie in Nederland: wat betekent dat voor het grondwater?

Geologische Dienst Nederland

Hoe combineer je geothermie (aardwarmtewinning) en drinkwaterwinning op een verantwoorde manier? Wat gebeurt er bij geothermie dat invloed kan hebben op het grondwater? Welke maatregelen beschermen het grondwater? Lees verder.


Beeld: Geologische Dienst Nederland

PFAS-houdende pesticiden lijken te gaan verdwijnen

Binnenlands Bestuur

Toezichthouder Ctgb gaat toegelaten middelen nu zelf opnieuw tegen het licht houden. Iets wat Vewin, IPO en VNG ook willen. Drinkwaterkoepel Vewin liet vorig jaar weten een verbod te willen op PFAS-houdende gewasbeschermingsmiddelen, net zoals Denemarken heeft doorgevoerd. Kort hiervoor pleitten ook al de overheidskoepels IPO en VNG voor een onderzoek naar PFAS-loze alternatieven. Lees verder.


Foto: Pixabay

PBL: ‘Flink aantal beoogde woningbouwlocaties in gebieden met grote wateropgave’

H2O Actueel

Het ontwerp van de Nota Ruimte, de langetermijnvisie van het Rijk over de ruimtelijke inrichting van Nederland, houdt er onvoldoende rekening mee ‘dat de grenzen van de maakbaarheid van het water- en bodemsysteem bereikt zijn’, schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een advies dat het gisteren op verzoek van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening uitbracht. Lees verder.


Foto: Pixabay

Het wordt warmer onder onze voeten

KNMI

Nederland warmt op. Niet alleen bovengronds, ook ondergronds. Op het KNMI-terrein wordt sinds 1981ook de grondtemperatuur tot op één meter diepte gemeten. Wat blijkt? De temperatuur is in die tijd ondergronds even hard gestegen als bovengronds: twee graden in 45 jaar tijd. Dat heeft gevolgen voor de snelheid van afbraak van stoffen in de grond, plantengroei en de samenstelling van het bodemleven. Lees verder.


Foto: Pixabay

Jaarwerkplan Rijkswaterstaat Bodem, Grondwater en Ondergrond 2026

Informatiepunt Leefomgeving

De drie speerpunten voor 2026 zijn: bijdragen aan de EU bodemmonitoringsrichtlijn en Herijking bodemregelgeving, iedere schop in de grond klimaatbestendig en grip op secundaire grond- en bouwstoffen. Daarnaast worden nog veel meer ambities opgepakt. Lees verder.


Beeld: Rijkswaterstaat

Aanmelden nieuwsbrief
29 januari 2026, online
Klei in veen
4 februari 2026, Den Bosch
Nationale Bodemtop 2026
5 februari 2026, Utrecht
RIONEDdag
5 februari 2026, Hengelo
Demo klei-in-zand
10 februari 2026, online
Webinar Gemeentelijk netwerk funderingen
24 februari 2026, Utrecht
Nederland waterland?
5 maart 2026, Den Bosch
Waterinfodag
Kijk hier voor de volledige agenda

 

Uitgelicht

KIP PFAS Bodem start!

Woensdag 1 april 2026, Utrecht

Welke kennis is er al, wat moet worden ontwikkeld om PFAS efficiënt en effectief uit de bodem te halen en af te breken? Praat, denk en doe mee met het Kennis- en InnovatieProgramma PFAS Bodem bij RWS/LEF Future Center Utrecht op 1 april. Lees verder.


Foto: Pixabay

Deel deze nieuwsbrief:

Twitter 

Extreme regen vraagt om meer bewustzijn en maatregelen tegen onveiligheid

Onderzoeksraad voor de Veiligheid

Nederland moet zich beter voorbereiden op de onveiligheid die ontstaat door extreme regen. Door klimaatverandering valt er vaker, meer en langduriger regen. Hierdoor ontstaat een serieus veiligheidsvraagstuk. Lees verder.


Foto: Pixabay

Magnetische ruismetingen in zoekgebied Einstein Telescope

Einstein Telescope

Komende periode worden metingen gedaan in het zoekgebied van de Einstein Telescope met de wereldwijd toegepaste meettechniek ‘magnetotellurics’. Hiermee wordt onderzocht hoe de ondergrond is opgebouwd en hoe achtergrondruis in de grond zich gedraagt. Lees verder.


Foto: Projectbureau Einstein Telescope EMR

Toezicht op kwaliteit BRO

Basisregistratie Ondergrond

Het jaarplan kwaliteit 2026 voor de BRO is gepubliceerd. Dit is de eerste keer dat voor de BRO is vastgelegd aan welke onderwerpen bronhouders komend jaar voorrang moeten geven om de kwaliteit van de basisregistratie te verbeteren. Lees verder.


Beeld: Basisregistratie Ondergrond

Consultatie Nationale Beoordelingsrichtlijn voor productcertificaat betonmortel en cementgebonden mortels

KIWA

Het College van Deskundigen ‘Betonmortel en mortels’ heeft de Nationale Beoordelingsrichtlijn 9338 voor het NL-BSB productcertificaat voor betonmortel en cementgebonden mortels versie 7-1-2026 vrijgegeven voor publicatie ter kritiek. Lees verder.


Foto: Pixabay

Europese Commissie erkent risico’s lithium in Rijn

RIWA-RIJN

De Europese Commissie erkent dat lithiumvervuiling een risico vormt voor Europese rivieren, waaronder de Rijn. Dat blijkt uit haar reactie op een brief van RIWA-Rijn, waarin werd opgeroepen tot een Europese milieukwaliteitsnorm voor lithium in oppervlaktewater. Lees verder.


Foto: Pixabay

Herstel van mangroves op Bonaire: naar een klimaatbestendige toekomst

IUCN

Bonaire kampt met een reeks ernstige milieuproblemen, waaronder overbegrazing en de daaruit voortvloeiende erosie. Daarom zet Sabine Engel van Mangrove Maniacs en Internos Bonaire zich op het eiland in voor het behoud en herstel van mangroven. Lees verder.


Foto: Pixabay

Achtergrond en opinie

Westerscheldenatuur loopt vast door decennia baggeren

NIOZ

De natuur van de Westerschelde is sinds de vaargeulverdiepingen in de jaren 70 een doodlopende weg ingeslagen. Door het enorm gestegen jaarlijkse volume aan baggerslib uit de vaargeul neemt het voedselgebied voor vogels af en wordt het systeem kwetsbaarder voor zeespiegelstijging. Dit blijkt uit het rapport De Westerscheldenatuur: Een mooie toekomst vraagt keuzes nu! De Nederlandse en Vlaamse onderzoekers roepen bestuurders op om baggerslib voortaan strategisch in te zetten voor natuurontwikkeling en klimaatadaptatie. Lees verder.


Foto: Edwin Paree

  
Powered by Expertisenetwerk Bodem en Ondergrond (ENBO) dat bestaat uit:

Expertise Netwerk Bodem en Ondergrond

info@expertisebodemenondergrond.nl / www.expertisenetwerkbodemenondergrond.nl

Klik hier om u af te melden voor deze e-mails.