Nieuwsbrief Tussen bodem en ondergrond, 10e jaargang, nr. 13 – 8 juli 2026
Deze nieuwsbrief is powered by Expertise Netwerk Bodem en Ondergrond

Webversie? Klik dan hier
Tussen bodem en ondergrond

Uit het netwerk

Waarom de bodem blijft zakken: nieuwe inzichten in een langzaam proces

Bodemdaling in veen- en kleigebieden ontstaat door processen die de bodem langzaam volume laten verliezen. Zo kan water uit de poriën worden geperst door een verandering in belasting (consolidatie), of kan de bodem langdurig vervormen onder belasting. Die laatste vorm van compactie – viskeuze compressie, of kruip – is een belangrijk maar nog onvoldoende begrepen bodemdalingsproces. PhD Pepijn van Elderen (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe viskeuze compressie werkt en hoe dit proces samenhangt met de afbraak van organisch materiaal. Zijn onderzoek helpt om toekomstige bodemdaling beter te voorspellen. Lees het artikel.


Foto: Pepijn van Elderen (eigen foto)

Op de voorgrond

Afvalcriminaliteit op het platteland: zoutdumping in het Brabantse grensgebied

Vereniging voor Milieurecht

Eind 2025 begonnen de Brabantse kranten te schrijven over een opmerkelijke zaak in het Nederlands-Belgische grensgebied, waarbij het ging om malafide ‘afvalverwerkers’ die van meerdere afvalmarkten thuis waren. De casus kan worden gezien als één van de grofste gevallen van milieucriminaliteit die zich in de afgelopen jaren in ons land hebben voorgedaan, maar heeft landelijk nog weinig aandacht getrokken. Lees het artikel.


Foto: Pixabay

Actueel

Verkenning monitoring bodemgezondheid in Nederland

RIVM

RIVM heeft een vooruitblik gepubliceerd op de implementatie van de Europese richtlijn bodemmonitoring. Sinds december 2025 geldt de Europese richtlijn bodemmonitoring die lidstaten verplicht onder andere hun bodems te monitoren en de gezondheid ervan te beoordelen. De richtlijn moet binnen 3 jaar worden omgezet naar Nederlandse wetgeving. Lees de publicatie.


Foto: Pixabay

Op zoek naar de beste ondergrond voor de Einstein Telescope

Geologische Dienst Nederland

Is de ondergrond in de Euregio Maas-Rijn geschikt voor de Einstein Telescope? Dat onderzoeken geologen van TNO Geologische Dienst Nederland (TNO-GDN) in nauwe samenwerking met partners uit België en Duitsland. Het toekomstige ondergrondse observatorium moet zwaartekrachtgolven uit het heelal meten. Lees het artikel.


Beeld: Marco Kraan/Nikhef

WENR actualiseert bodeminformatie

Basisregistratie Ondergrond

Wageningen Environmental Research maakt de Bodemkaart, de Geomorfologische Kaart en Model Grondwaterspiegeldiepte op basis van grondboringen, veldwaarnemingen en (geo)statistische analyse. Van deze kaarten verschijnt ieder jaar een nieuwe versie met geactualiseerde gegevens voor een gebied in Nederland. Bekijk de kaarten, grondwaterstanden en boorbeschrijvingen op o.a. BROloket. Lees het artikel.


Foto: Pixabay

De stad Delft als laboratorium

Binnenlands Bestuur

Dat een universiteit een stad kan helpen verduurzamen, is in Delft al snel duidelijk. De werkzaamheden zijn in volle gang voor de aanleg van een aardwarmtenet in de stad, met warmte afkomstig uit een put op de campus van de TU Delft. De universiteit investeerde mee; om de campus te verwarmen, maar ook vanwege allerlei onderzoeksmogelijkheden rondom de boringen. Lees het artikel.


Foto: Pixabay

Kennisprogramma Zeespiegelstijging komt met resultaten

Rijkswaterstaat

Nederland kan zich voorlopig goed beschermen tegen de stijgende zeespiegel, maar dat gaat niet vanzelf. Om hier te kunnen blijven wonen, moeten we altijd doorwerken aan de bescherming tegen overstromingen en bereid zijn om hier blijvend in te investeren.
Ook moeten we leven met minder zoetwater: de verzilting die nu al toeneemt, wordt sterker door zeespiegelstijging. Lees het artikel.


Foto: Pixabay

Droogte houdt aan: de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling schaalt op naar dreigend watertekort

Rijkswaterstaat

De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling van het Watermanagementcentrum Nederland schaalt op naar het niveau ‘dreigend watertekort’. De afvoeren van de grote rivieren zijn laag, veel lager dan gemiddeld voor deze periode van het jaar. Deze situatie vraagt om intensievere monitoring en afstemming tussen de waterbeheerders. Ook worden regionaal en landelijk meer maatregelen genomen om de effecten te beperken. Lees het artikel.


Foto: Pixabay

Aanmelden nieuwsbrief
2 september 2026, online
BRO Softwareplein
3 september 2026, Gouda
Netwerkevenement Bodem & Technologie
7-10 september 2026, Trier
TERRAenVISION
7-11 september 2026, Portugal
Soils for Europe Conference
22 september 2026, Alphen a/d Rijn
Bijeenkomst Bodemdalingbestendige Nieuwbouw
23 september 2026, online
Webinarserie over bodemdaling voor gemeenten (3)
24 september 2026, Den Bosch
SIKB Jaarcongres: Balanceren tussen vertrouwen en toezicht
Kijk hier voor de volledige agenda

 

Uitgelicht

Wereldbodemdag

4 december 2026, Utrecht

De derde editie van de Wereldbodemdag is op 4 december 2026 in het LEF Future Center van Rijkswaterstaat. Wil je een bijdrage leveren aan het programma met een verhaal of workshop voor collega’s in de bodemwereld? Dat kan. Geef je interesse aan.


Beeld: Rijkswaterstaat

Deel deze nieuwsbrief:

Twitter 

Openbare reactieronde ontwerp KNA Leidraad Verkennend Onderzoek

SIKB

Het CCvD Archeologie heeft het ontwerp van de nieuwe KNA Leidraad Verkennend Onderzoek vrijgegeven voor een openbare reactieronde. De leidraad is een nieuw product voor de verkennende fase binnen het AMZ-proces. Reageren op het ontwerp kan tot en met 31 augustus. Lees het artikel.


Foto: G.R. Ellenkamp (RAAP) en E. van der Klooster (KSP Archeologie)

Richtlijn ‘On-site meettechnieken voor bodembeheer’

SIKB

Om de mogelijkheden van geofysische en on-site meettechnieken binnen bodembeheer beter te benutten, zijn op verzoek van de sector en in opdracht van SIKB de Richtlijn 2400 ‘On-site meettechnieken voor bodembeheer’ en de bijbehorende handreikingen opgesteld. Lees het artikel.


Foto: SIKB

Publicatie Verzamelbesluit Omgevingswet IenW bodem en water 2026

Informatiepunt Leefomgeving

Het Verzamelbesluit Omgevingswet IenW bodem en water 2026 is op 30 juni 2026 gepubliceerd in het Staatsblad en bevat wijzigingen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), Besluit kwaliteit leefomgeving, Omgevingsbesluit, Besluit bodemkwaliteit en Drinkwaterbesluit. Lees het artikel.


Foto: Pixabay

Eindberging van radioactief afval in kleilagen

TU Delft

Het innovatieve onderzoeksproject TUNED ontvangt een bijdrage vanuit de MOOI regeling kernenergie van RVO. Het project richt zich op het ontwikkelen en valideren van ontwerprichtlijnen voor diepe tunnels voor de geologische berging van hoogradioactief afval in kleilagen. Lees het artikel.


Foto: TU Delft

Pingoruïnes

Noordboek

Anja Verbers is fysisch geograaf en onderzocht de afgelopen 20 jaar samen met een grote groep professionals, vrijwilligers en studenten vele pingoruïnes en uitblazingskommen in Noord-Nederland. Ze schreef hierover een boek. Lees het artikel.


Foto: Noordboek

Achtergrond en opinie

Hoe maken we Nederland weerbaar tegen droogte?

Universiteit Twente

Een geel grasveld. Lage rivierstanden. Verdroogde natuurgebieden. Terwijl Nederlanders gewend zijn om over wateroverlast te praten, krijgen we steeds vaker te maken met het tegenovergestelde: droogte. Op de Universiteit Twente werken onderzoekers aan een urgente vraag: hoe zorgen we dat Nederland én andere regio’s wereldwijd beter omgaan met droogte en waterschaarste? Lees het artikel.


Foto: Pixabay

  
Powered by Expertisenetwerk Bodem en Ondergrond (ENBO) dat bestaat uit:

Expertise Netwerk Bodem en Ondergrond

info@expertisebodemenondergrond.nl / www.expertisenetwerkbodemenondergrond.nl

Klik hier om u af te melden voor deze e-mails.