Zoeken in sites van Expertisenetwerk Bodem en Ondergrond

Bio-diesel en bodem

In samenwerking met diverse partijen heeft SIKB een onderzoek gestart naar de vermoedelijk versnelde aantasting van ondergrondse stalen inwendig ongecoate biodiesel-opslagtanks en de mogelijke oorzaken hiervan.
Reden hiervoor is de toenemende corrosie die wordt waargenomen tijdens reguliere tankinspecties. Hierdoor ontstaan zwakke plekken met sterk verhoogd risico op lekkage en dus bodemverontreiniging. In 2017 is lekkage bij enkele tanks geconstateerd en verwacht mag worden dat dit aantal de komende jaren zal toenemen.
Doel van het onderzoek is het aanpassen van de tankinspectie normen (AS 6800) en het geven van een advies inzake de wettelijk verplichte frequentie van de reguliere tankinspecties (nu Activiteitenbesluit, straks het Besluit Activiteiten Leefomgeving -BAL).
Het onderzoek kan worden uitgevoerd dankzij een bijdrage van het kennisprogramma RWS UP.

2018: Tussenrapport "Voorkom een nieuwe Actie Tankslag"
Op 15 februari 2018 heeft het CCvD Bodembescherming het Tussenrapport van het project "Voorkom een nieuwe Actie Tankslag" vastgesteld. Het bevat het verslag van het eerste deel van het onderzoek. 

- samenvatting Tussenrapport
Uit het onderzoek is gebleken dat er sinds de invoering van biodiesel (2007) versnelde aantasting optreedt bij ongecoate stalen tanks. Hoofdoorzaak hiervan is zeer waarschijnlijk dat door het bijmengen van biodiesel aan fossiele diesel het klimaat in de tanks dermate is gewijzigd dat er microbiologische beïnvloede corrosie (MIC) optreedt, met als gevolg een versnelde aantasting van de tank in de vorm van putcorrosie.
Voor het uitvoeren van het onderzoek zijn gegevens van 1400 tankinspectierapportages uit voorgaande jaren bestudeerd en daarnaast ook tankinspecties inclusief laboratoriumanalyses uitgevoerd. Daar het beoogde aantal van totaal 30 uit te voeren tankinspecties door het schaarse aanbod van geschikte tanks nog niet kon worden gerealiseerd, is besloten een tussentijdse rapportage op te stellen met de tot nu toe verkregen resultaten.

Het onderzoek heeft zich in de eerste plaats gericht op ondergrondse, stalen, inwendig ongecoate biodieselopslagtanks, maar er zijn sterke aanwijzingen dat andere soorten tanks (locatie bovengronds, inwendig 1/3 gecoate tanks, opslagtanks met bijmenging van bio-ethanol, enz.) soortgelijke schade-mechanismen kunnen vertonen. Inwendig coaten van de tankwand blijkt een gunstige invloed te hebben op het tegengaan van het corrosieproces, mits de coating onbeschadigd blijft.

- vervolgstappen na de Tussenrapportage
Na afronding van deze Tussenrapportage worden nog 20 extra tanks onderzocht.
De huidige SIKB richtlijnen (AS 6800) zijn niet toereikend om aanwezigheid van MIC te kunnen aantonen. Onderzoek naar alternatieve meetmethoden is nog lopend, maar de ijzerbepalingsmethode uit sludgemonsters lijkt een goede, indicatieve maar praktisch toepasbare meetmethode. In fase 2 van dit project zal een aanpassing worden opgesteld. Tevens zal een advies aan het ministerie van I&W worden opgesteld inzake de wettelijke keuringsfrequentie van ondergrondse stalen tanks.
Het Eindrapport is naar verwachting eind 2018 gereed.

2017: start Onderzoeksproject "Voorkom een nieuwe Actie Tankslag"
In 2017 startte het project "Voorkom een nieuwe Actie Tankslag". Dit was mogelijk dankzij ene bijdrage vanuit het RWS UP. In de flyer van het project 'Voorkom een nieuwe actie tankslag' vindt u informatie over de start van het onderzoek en de beoogde projectresultaten.

2016: eerste onderzoek naar microbiële corrosie (MIC) in ongecoate tanks

In opdracht van SIKB en Rijkswaterstaat/Bodem+ is in 2016 onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop biologische verontreinigingen in bio-diesels moeten worden bemonsterd en geanalyseerd en de risicobeoordeling kan worden verbeterd.  Het doel van het onderzoek was een update van het inspectieprotocol AS 6802 voor het bemonsteren van sludges in tanks.
Het onderzoeksrapport maakte duidelijk dat er op dit moment nog onvoldoende gegevens zijn over de effecten van MIC en dat daarom vervolgonderzoek nodig was. Dit vervolgonderzoek is uitgevoerd in de vorm van het project "Voorkom een nieuwe Actie Tankslag".

Achtergronden van het onderzoek

- biodiesel in het kader van het klimaatbeleid
Sinds 2007 worden aan benzine en diesel bio-componenten toegevoegd, vanaf 2010 in meer substantiële mate. Dit gebeurt in het kader van het energie- en klimaatbeleid. Op dit moment bedraagt het wettelijk verplichte bijmengpercentage 5-7%. De maximale doelstelling wordt (voorlopig) bereikt in 2020 (minimaal 10% hernieuwbare brandstof).

- toenemende schade
De laatste tijd neemt de aandacht toe voor de effecten van biologische verontreinigingen in bio-brandstoffen. Door de vele kwaliteitsmaatregelen aan tankinstallaties (o.a. coating en kathodische bescherming) was er de afgelopen 20 jaar een gestage afname van de schade aan tanks bereikt. Maar sinds enkele jaren is er bij tanks met biodiesel juist een duidelijke toename van (put-)corrosie zichtbaar. Hierdoor ontstaan zwakke plekken in de tankwanden met sterk verhoogd risico op lekkage en dus bodemverontreiniging. Andere effecten zijn verstopping van filters en leidingen (door verslijming), een sterk verlaagde pH en stankoverlast (H2S).

- onderzoek  
Aanleiding voor de onderzoek is de waarneming van inspecteurs dat de schade de laatste jaren weer aan het toenemen is. Wij stelden ons de vragen: klopt dat en meten we dan wel goed?

Voor meer informatie, bekijk onderstaande video

(Themabijeenkomst 2015, presentatie Sabine Doddema | Bioclear microbial analysis).

Gerelateerde onderwerpen